PROF. DR. UMRAN S. İNAN - KOÇ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ
Anadolu Bursiyerleri Programı, Eğitimde Fırsat Eşitliği İçin Büyük Bir Sinerji Oluşturdu
Fırsat eşitliği her alanda olduğu gibi eğitimde de en çok üzerinde durulması gereken konuların başında geliyor. Toplumsal ilerlemenin ve refahın sağlanabilmesi için kritik önem taşıyan eğitimde fırsat eşitliği, ülkemizin önde gelen üniversitelerinden biri olan Koç Üniversitesi’nin de geçmişten bugüne gündeminde yer alıyor. Bu amaçla 2011 yılında başlatılan ve geride kalan 13 yılda son derece başarılı şekilde yürütülen Anadolu Bursiyerleri Programı’nı Türk bilim insanı, Koç Üniversitesi öğretim üyesi ve eski rektörü Prof. Dr. Umran S. İnan’dan dinledik. Başlangıçta yalnızca 6 kurumun desteğiyle oluşturulan programa ilerleyen dönemde 350’nin üzerinde kurum ve hayırseverin kaynak sağladığını aktaran İnan, yaratılan bu farkındalıkla gelecekte daha çok öğrencinin ideallerine kavuşabileceğini dile getirdi.
Anadolu Bursiyerleri Programı’nın fikirden gerçeğe dönüşme süreci hakkında bilgi verir misiniz? Geride kalan 13 yıllık zaman diliminde program kapsamında yürütülen çalışmaları verilerle destekleyerek paylaşır mısınız?
Anadolu Bursiyerleri Programı’nın ilk adımı 2010 yılında görme engelli bir öğrencinin babası ile üniversite tercih döneminde bizi ziyarete gelmesi ile atılmış oldu. Bu öğrenci Hukuk Fakültemizi yüzde 50 burslu olarak kazandığını ancak ailesinin okul ücretini ve masraflarını ödeyebilecek durumda olmadığını söyledi. Ben de kendisinden çok etkilendiğim için ona; “Üniversite tercih formuna Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne yüzde 50 burslu olarak yerleşmek istediğini yazarsan Rektörlük kararı ile senin burada tam burslu olarak okumanı sağlayacağım” dedim. Öğrenci gerçekten de dediğim gibi yaptı; bu şekilde Hukuk Fakültemize yerleşti ve üniversitemizde tam burslu olarak çok başarılı bir eğitim hayatına sahip oldu.
Bu öğrencimizin durumu sayesinde kafamızda bir yeşil ışık yandı. Maddi kaynak bulabildiğimiz takdirde üniversite giriş sınavı’nda Koç Üniversitesi’ne tam burslu yerleşebilecek puanı tutturamamış ancak ücretli kontenjanımızdan girebilecek olan öğrencilerin maddi, ailevi ve akademik durumlarını değerlendirerek, üniversitemizde tam burslu eğitim görmelerini sağlayabileceğimizi fark ettik.
Bu vesileyle son derece parlak ve başarılı ve maddi açıdan ihtiyaç sahibi gençlerimizi hedefleyen bir kurgu oluşturarak Anadolu’nun dört bir köşesinde çeşitli imkânsızlıklar nedeni ile fırsat eşitsizliğine maruz kalmış öğrencilere yönelik bir program yarattık. Böylesine ulvi bir amaç ile ülkemizdeki hayırsever şirketler ve kişilerinden bağış toplayabileceğimizi düşündük. Bu vizyon doğrultusunda Anadolu Bursiyerleri Programımızı hayata geçirdik.
Programa başvurmak için takip edilmesi gereken adımlar hakkında bilgi verir misiniz? Öğrenim süresince bursun devamlılığı için aranan koşullar nelerdir?
Programımızın en önemli özelliklerinden biri online bir form üzerinden kolayca başvuru yapılabiliyor olması. Programa başvuran adaylar çok yönlü bir değerlendirme sistemine tabi tutuluyor, Üniversite giriş sınavında gösterdikleri başarının yanı sıra, lise süresince edindikleri başarılar, sosyal faaliyetleri, ailelerinin maddi durumları, bulundukları bölgenin sosyo-ekonomik koşulları, içinde bulundukları yaşam şartları, yazdıkları kompozisyonlar ve öğretmenlerinden aldıkları referans mektupları değerlendirmelerde önemli rol oynuyor. Öne çıkan adaylara mülakatlar aracılığıyla kendilerini ifade etme fırsatı tanınıyor ve her sene 81 ilimizden yapılan binlerce başvuru arasından program kriterlerine en uygun öğrenciler belirleniyor. Değerlendirme aşamasındaki en öne çıkan kriterlerden biri elbette ailenin sosyo-ekonomik durumu. Örneğin, bu yıl seçilen 168 yeni bursiyerin çoğunun ebeveynleri ayda tek asgari maaş ile geçinen, ilkokul mezunu bireyler.
Gönüllük esasına dayalı çalışmalar ve elbette bağışlar programın sürdürülebilirliği için kritik önem taşıyor. Anadolu Bursiyerleri Programı’na bağış kanalları ve bağışların değerlendirilme yöntemiyle ilgili bilgi verir misiniz?
2011 senesinde yalnızca 6 kurumun desteği ile başlattığımız programımıza bugüne kadar 350’nin üzerinde kurum ve hayırsever kişi kaynak sağladı. Mezunlarımızın da binlercesinin katkılarıyla üniversitemizde eğitim imkânı edinen bursiyerlerimiz bulunuyor. Anadolu Bursiyerleri Programı sayesinde bugüne kadar ülkemizin dört bir köşesinden, 81 ilimizden toplam 1612 gencin hayatını olumlu yönde değiştirmiş olduğumuzu görüyoruz. Program kapsamında her bir bursiyerin normal eğitim süresi boyunca eğitim ücreti, yurt konaklama ücreti, cep harçlığı ve ders kitabı desteğinin 2/3’ü bağışçı, 1/3’ü ise üniversitemiz tarafından karşılanıyor.
Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılını karşılarken ülkemizde eğitim alanında ivedilikle çözüme kavuşturulması gereken sorunlara ilişkin değerlendirmelerinizi ve Koç Üniversitesi’nin bu noktada üstlendiği misyonu paylaşır mısınız?
Ülkemizin yarınlarının sahipleri tabii ki gençlerimiz. Anadolu’daki liselerin aralarındaki büyük akademik seviye ve kalite farkları, gençlerimizin maalesef hak ettikleri eğitim imkânlarına ulaşabilmeleri konusunda fırsat eşitsizliği yaratıyor. Anadolu Bursiyerleri Programı’nın temel amacı da bu fırsat eşitsizliğini bir nebze olsun giderebilmek. Koç Üniversitesi, öğrencilerinin önemli bir kısmına Yükseköğretim Kurumları Sınavları çerçevesinde çeşitli burs imkânları sunuyor. Lakin üniversitemize ücretli kontenjandan giren birçok öğrencinin de çok yüksek potansiyeli olduğu gerçeği Anadolu Bursiyerleri Programı ile eğitim gören bursiyerlerimiz sayesinde görünür hale geldi.
Anadolu Bursiyerleri Programı süresince şahitlik ettiğiniz, dikkat çeken başarıları ve programın ‘unutulmazlarını’ anlatır mısınız?
Girişimcilikten, danışmanlığa, sağlıktan sanata her alanda başarılarıyla öne çıkan mezunlarımızla gurur duyuyoruz. Üniversitemizin çeşitlik fakültelerini birincilikle bitiren, yüksek değerli girişimleriyle yeni nesillere ilham veren, bilimsel araştırmalarıyla adından söz ettiren, Harvard, Yale, Cambridge gibi dünyanın önde gelen eğitim kurumlarında lisansüstü eğitimlerini tamamlayarak birikimlerini ülkemize taşıyan bursiyerlerimiz hepimizi gururlandırıyor. İlk mezun bursiyerimizin hikâyesi de beni her zaman duygulandırmıştır. Batman’dan üniversitemize gelip bir Koç Üniversitesi mezunu olarak Batman’a dönen bursiyerimizin çevresine örnek olması, ailesindeki yeni nesillere ilham vermesi ve edindiği birikimi kendi memleketine taşıması ülkemizin kalkınması için çok anlamlı bir örnek. Her bir bursiyerimizin hikâyesi çok anlamlı. Onların kendilerine olan inancı, geleceğe dair umutları ve kendilerini geliştirmek için duydukları heyecan programımızın adeta itici gücü oluyor. Bağışçılarımızın da bir öğrencinin hayatını değiştirmenin ötesinde katkılarıyla nesiller boyu sürecek bir etki yarattıklarını hissetmeleri ve yeni öğrencilere destek vererek katkılarını artırmaları programımızın sürdürülebilirliği için büyük önem taşıyor. Bağışçılarımızı bursiyerleri ile buluşturduğumuz etkinliklerde bu anlamlı gönül bağını çok net gözlemliyor, hep birlikte bu güzel hareketin parçası olmaktan mutluluk duyuyoruz.
